Anh/Chị luôn bận rộn với deadline, họp hành, email… nhưng nhìn lại vẫn cảm thấy mình chưa tiến xa hơn trong sự nghiệp?
Có thể Anh/Chị đang làm việc trong “chế độ phản ứng” (Reactive Mode): liên tục xử lý việc phát sinh nhưng ít dành thời gian cho những mục tiêu dài hạn.
Để thay đổi, Anh/Chị cần phát triển tư duy chủ động và năng lực Self-Leadership – Lãnh đạo bản thân. Từ những nguyên tắc của Stephen Covey, 4 thói quen dưới đây có thể giúp Anh/Chị chủ động hơn trong công việc và phát triển sự nghiệp.
1. BE PROACTIVE – CHỦ ĐỘNG VỚI NHỮNG ĐIỀU CÓ THỂ THAY ĐỔI
Cốt lõi của tư duy chủ động là tập trung vào những điều Anh/Chị có khả năng tác động, thay vì dành quá nhiều năng lượng cho những yếu tố ngoài tầm kiểm soát.
Stephen Covey chia thành hai phạm vi:
- Circle of Concern – Vòng quan tâm: Thị trường, chính sách, kinh tế, quyết định của người khác.
- Circle of Influence – Vòng ảnh hưởng: Kỹ năng, thái độ, hành vi, cách giao tiếp và chất lượng công việc.
Ví dụ, khi một dự án không đạt kết quả, thay vì chỉ tập trung vào nguyên nhân khách quan, Anh/Chị có thể đặt câu hỏi: “Tôi có thể học được gì và thay đổi điều gì?”
Đây là nền tảng đầu tiên của lãnh đạo bản thân: chủ động và chịu trách nhiệm với lựa chọn, hành động của chính mình.
2. BEGIN WITH THE END IN MIND – XÁC ĐỊNH ĐÍCH ĐẾN
Chủ động làm việc chưa chắc đồng nghĩa với chủ động phát triển sự nghiệp. Một người có thể làm việc rất chăm chỉ nhưng vẫn đi sai hướng nếu chưa xác định rõ mình thực sự muốn đạt được điều gì.
Begin with the End in Mind đặt ra một câu hỏi quan trọng: Đích đến mà Anh/Chị đang theo đuổi là gì?
Covey đề xuất xây dựng Personal Mission Statement – Tuyên ngôn sứ mệnh cá nhân, giúp mỗi người xác định điều mình coi trọng và định hướng những quyết định quan trọng.
Ví dụ, mục tiêu “Tôi muốn trở thành Giám đốc trong 5 năm tới” mới chỉ mô tả một vị trí. Hãy tiếp tục đặt câu hỏi: Vì sao vị trí đó quan trọng? Để có thu nhập tốt hơn, tạo ảnh hưởng lớn hơn, dẫn dắt đội ngũ hay đơn giản vì đó được xem là con đường thăng tiến thông thường?
Những câu hỏi này mang tinh thần của Self-Coaching: thay vì vội tìm câu trả lời từ bên ngoài, mỗi người chủ động khai phá mục tiêu và giá trị của chính mình.
Với nhà quản lý, tư duy này cũng là nền tảng quan trọng của Leadership. Khi hiểu rõ đích đến, người lãnh đạo sẽ dễ dàng đưa ra quyết định nhất quán hơn thay vì liên tục phản ứng theo những vấn đề ngắn hạn.
3. PUT FIRST THINGS FIRST – ƯU TIÊN ĐIỀU QUAN TRỌNG
Thách thức của quản lý thời gian không phải thiếu thời gian, mà là dành quá nhiều thời gian cho việc khẩn cấp và trì hoãn những việc quan trọng.
Ma trận quản lý thời gian của Stephen Covey gồm:
-
Khẩn cấp & Quan trọng: Deadline, khủng hoảng, sự cố khách hàng.
-
Quan trọng nhưng Chưa khẩn cấp: Lập kế hoạch, học tập, Coaching, phát triển đội ngũ.
-
Khẩn cấp nhưng Không quan trọng: Những yêu cầu cần phản hồi nhanh nhưng tạo ít giá trị.
-
Không khẩn cấp & Không quan trọng: Những hoạt động ít đóng góp cho mục tiêu.
Ví dụ, một nhà quản lý thường xuyên xử lý vấn đề thay nhân viên có thể hoàn thành công việc nhanh hơn hôm nay. Nhưng dành thời gian cho Coaching và Feedback sẽ giúp nhân viên nâng cao năng lực, chủ động hơn và giảm sự phụ thuộc về lâu dài.
4. SHARPEN THE SAW – LIÊN TỤC NÂNG CẤP BẢN THÂN
Môi trường kinh doanh liên tục thay đổi bởi công nghệ, AI, hành vi khách hàng và những yêu cầu mới về quản trị. Vì vậy, năng lực từng giúp Anh/Chị thành công trong quá khứ chưa chắc đủ cho vai trò tiếp theo.
Sharpen the Saw – Mài sắc lưỡi cưa nhấn mạnh việc liên tục học hỏi, tái tạo năng lượng và phát triển bản thân.
Đối với người đi làm và nhà quản lý, “mài cưa” còn có nghĩa là liên tục cập nhật những năng lực mới. AI, EQ, Coaching, Leadership hay Growth Mindset đều có thể trở thành những năng lực cần được phát triển tùy theo mục tiêu và giai đoạn sự nghiệp.
Khi người lãnh đạo liên tục nâng cấp chính mình, sự thay đổi đó sẽ tác động trực tiếp đến cách ra quyết định, quản lý và phát triển đội ngũ.
4 thói quen của Stephen Covey nhắc chúng ta rằng: muốn thay đổi kết quả, trước tiên cần thay đổi cách mình lựa chọn, ưu tiên và hành động mỗi ngày.
Tại UPLIFT Training & Consulting, các chương trình đào tạo dành cho cấp quản lý và lãnh đạo được thiết kế theo hướng kết hợp kiến thức, công cụ thực tiễn và hoạt động ứng dụng, giúp học viên nâng cao năng lực Self-Leadership, tư duy quản lý và khả năng dẫn dắt đội ngũ.
Nếu Anh/Chị đang tìm kiếm giải pháp phát triển năng lực lãnh đạo cho bản thân hoặc đội ngũ, hãy khám phá các chương trình đào tạo của UPLIFT để lựa chọn nội dung phù hợp với mục tiêu phát triển của cá nhân và doanh nghiệp.
