Trong công việc, đã bao giờ bạn cảm thấy khó chịu khi đồng nghiệp không đồng tình, nhân viên không làm theo kỳ vọng hoặc cấp trên đưa ra những nhận xét tiêu cực?
Đối với cấp quản lý và lãnh đạo, áp lực còn đến từ việc phối hợp đội ngũ, xử lý xung đột và đưa ra quyết định khi không phải ai cũng đồng thuận.
Đôi khi, điều khiến chúng ta mệt mỏi không phải khối lượng công việc, mà là nỗ lực kiểm soát suy nghĩ, cảm xúc và hành động của người khác.
Trong cuốn sách The Let Them Theory, tác giả Mel Robbins giới thiệu tư duy LET THEM - Hãy để họ, LET ME - Hãy để tôi, giúp chúng ta thay đổi cách phản ứng trước những điều ngoài tầm kiểm soát.
Đây cũng là một cách tiếp cận hữu ích để quản lý cảm xúc, làm chủ bản thân và phát triển năng lực tự lãnh đạo (Self-Leadership) trong môi trường doanh nghiệp.
1. LET THEM THEORY LÀ GÌ?
Let Them Theory (Thuyết mặc kệ họ) khuyến khích chúng ta ngừng cố gắng kiểm soát suy nghĩ, cảm xúc và hành động của người khác, thay vào đó tập trung vào những điều bản thân có thể lựa chọn và thay đổi.
Trong cuốn sách, Mel Robbins kể lại câu chuyện khi con trai bà chuẩn bị tham dự buổi dạ hội cuối cấp. Trời bất ngờ đổ mưa, nhóm bạn chưa đặt chỗ ăn tối khiến bà lo lắng và tìm cách sắp xếp mọi thứ.
Nhưng con gái bà đã nhắc: "Let Them" - hãy để các bạn tự quyết định và trải nghiệm buổi tối theo cách của mình.
Khoảnh khắc ấy khiến Mel Robbins nhận ra: Không phải mọi tình huống đều cần chúng ta kiểm soát, đặc biệt khi đó là lựa chọn của người khác.
Trong môi trường doanh nghiệp, tư duy này giúp người đi làm và nhà quản lý nhìn nhận sự khác biệt về quan điểm, kỳ vọng và cách làm việc một cách bình tĩnh hơn.
2. CÔNG THỨC LET THEM - LET ME: TỪ KIỂM SOÁT ĐẾN LÀM CHỦ BẢN THÂN
Let Them Theory gồm hai nguyên tắc bổ trợ cho nhau:
LET THEM - Hãy để họ: Chấp nhận người khác có suy nghĩ, cảm xúc, quan điểm và lựa chọn riêng. Chúng ta có thể trao đổi, thuyết phục nhưng không thể kiểm soát hoàn toàn phản ứng của họ.
LET ME - Hãy để tôi: Chủ động lựa chọn thái độ, hành động và cách giải quyết vấn đề trong phạm vi trách nhiệm của mình.
Ví dụ, khi nhân viên phản đối một quyết định:
- Let Them: Chấp nhận nhân viên có góc nhìn khác biệt.
- Let Me: Lắng nghe, làm rõ vấn đề, giải thích cơ sở quyết định và thống nhất phương án thực hiện.
Let Them giúp điều chỉnh phản ứng cảm xúc, còn Let Me hướng chúng ta đến hành động chủ động và có trách nhiệm.
3. ỨNG DỤNG LET THEM THEORY TRONG CÔNG VIỆC VÀ LÃNH ĐẠO
3.1. Quản lý cảm xúc khi đối diện với bất đồng
Trong doanh nghiệp, bất đồng quan điểm là điều khó tránh khỏi. Sales ưu tiên doanh thu, Finance tập trung kiểm soát chi phí, trong khi Operations quan tâm đến năng lực vận hành.
Nếu nhà quản lý xem mọi ý kiến trái chiều là sự chống đối, bất đồng dễ trở thành xung đột cá nhân.
Áp dụng Let Them - Let Me giúp lãnh đạo chấp nhận sự khác biệt, đồng thời chủ động đưa cuộc trao đổi trở lại mục tiêu chung, dữ liệu và giải pháp.
Đây cũng là biểu hiện của trí tuệ cảm xúc (EQ) - năng lực quan trọng trong giao tiếp, hợp tác và lãnh đạo.
Đọc thêm: IQ và EQ là gì? Sự khác biệt và vai trò trong công việc
3.2. Giảm kiểm soát quá mức, tăng trao quyền
Một thách thức của cấp quản lý là xu hướng muốn nhân viên thực hiện công việc theo đúng cách mình mong muốn.
Việc can thiệp quá sâu dễ khiến nhà quản lý quá tải, trong khi nhân viên thiếu cơ hội phát triển tính chủ động.
Thay vì kiểm soát từng bước, nhà quản lý cần thống nhất mục tiêu, tiêu chuẩn, trách nhiệm và kết quả mong đợi, đồng thời trao quyền để nhân viên lựa chọn phương pháp thực hiện phù hợp.
Đây là bước chuyển quan trọng trong phát triển kỹ năng lãnh đạo, từ trực tiếp thực hiện công việc sang dẫn dắt và phát triển đội ngũ.
Đọc thêm: The Leadership Pipeline: Từ người làm giỏi đến người dẫn dắt giỏi
3.3. Vượt qua nỗi sợ bị đánh giá và áp lực so sánh
Theo Mel Robbins, hai rào cản thường khiến chúng ta khó thực hành Let Them là nỗi sợ bị đánh giá và thói quen so sánh.
Trong công việc, một nhân viên có thể ngại đề xuất ý tưởng vì sợ bị phản đối. Nhà quản lý có thể do dự trước quyết định thay đổi vì lo ngại đánh giá từ đồng nghiệp.
Khi quá chú trọng suy nghĩ và thành công của người khác, chúng ta dễ mất tập trung vào mục tiêu của chính mình.
Thay vì lo lắng người khác nghĩ gì, hãy tập trung phát triển năng lực, tận dụng thế mạnh cá nhân và học hỏi từ thành công của người khác.
Đặc biệt, mỗi cá nhân có phong cách giao tiếp và làm việc khác nhau, kể cả những người hướng nội, vốn có những lợi thế riêng trong môi trường doanh nghiệp.
Đọc thêm: Người hướng nội trong công việc: 07 thế mạnh tạo nên lợi thế sự nghiệp
3.4. Chủ động xây dựng mối quan hệ trong công việc
Trong câu chuyện của Mel Robbins, khi thấy một nhóm bạn đi chơi mà không mời mình, bà nhận ra bản thân cũng chưa chủ động đầu tư cho những mối quan hệ ấy.
Tương tự, trong doanh nghiệp, khi thiếu sự hợp tác từ đồng nghiệp hoặc phòng ban khác, chúng ta thường tập trung vào những điều đối phương chưa làm.
Let Me khuyến khích mỗi người chủ động trao đổi, chia sẻ thông tin và xây dựng sự hợp tác, thay vì chỉ chờ đợi người khác thay đổi.
4. LET THEM THEORY VÀ SELF-LEADERSHIP: LÃNH ĐẠO BẢN THÂN TRƯỚC KHI LÃNH ĐẠO NGƯỜI KHÁC
Self-Leadership (Tự lãnh đạo) là khả năng chủ động định hướng, điều chỉnh suy nghĩ, cảm xúc và hành vi để đạt được mục tiêu.
Đối với cấp quản lý và lãnh đạo, năng lực này đặc biệt quan trọng bởi cách họ phản ứng trước áp lực có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của cả đội ngũ.
Let Them - Let Me có thể được ứng dụng trong thực hành Self-Leadership qua ba bước:
Bước 1 - Self-Awareness: Nhận diện cảm xúc và phản ứng của bản thân trước tình huống không như kỳ vọng.
Bước 2 - Let Them: Chấp nhận những điều ngoài tầm kiểm soát, tránh tiêu hao năng lượng vào việc thay đổi suy nghĩ hoặc cảm xúc của người khác.
Bước 3 - Let Me: Chủ động lựa chọn thái độ và hành động để cải thiện kết quả.
Ví dụ, khi dự án không đạt KPI, thay vì tức giận hoặc đổ lỗi, nhà quản lý có thể bình tĩnh phân tích nguyên nhân, làm rõ trách nhiệm và điều chỉnh kế hoạch.
Đây là sự chuyển dịch từ Reactive (Phản ứng bị động) sang Proactive (Hành động chủ động) – một nguyên tắc quan trọng trong phát triển năng lực lãnh đạo.
5. LET THEM THEORY CÓ ĐỒNG NGHĨA VỚI BUÔNG XUÔI TRONG QUẢN LÝ?
Let Them không có nghĩa là mặc kệ, né tránh trách nhiệm hoặc chấp nhận những hành vi ảnh hưởng đến kết quả chung.
Trong doanh nghiệp, người lãnh đạo cần phân biệt:
Khi nhân viên không hoàn thành công việc, nhà quản lý vẫn cần phản hồi, tìm hiểu nguyên nhân, hỗ trợ cải thiện và thực hiện các biện pháp quản lý phù hợp.
Let Them giúp giảm kiểm soát không cần thiết. Let Me nhấn mạnh trách nhiệm hành động và quản trị kết quả.
6. BA CÂU HỎI GIÚP QUẢN LÝ CẢM XÚC VÀ LÀM CHỦ BẢN THÂN
Khi đối diện với căng thẳng hoặc bất đồng trong công việc, hãy tự đặt ra ba câu hỏi:
1. Tôi đang cố gắng kiểm soát điều gì? Đó là suy nghĩ, cảm xúc của người khác hay vấn đề thực sự thuộc trách nhiệm của mình?
2. Điều gì nằm trong phạm vi ảnh hưởng của tôi? Tôi có thể thay đổi cách giao tiếp, phương pháp làm việc hoặc quyết định như thế nào?
3. Tôi cần hành động gì để tạo ra kết quả tốt hơn? Đâu là giải pháp thiết thực thay vì tiếp tục lo lắng hoặc phản ứng theo cảm xúc?
Những câu hỏi này giúp chúng ta chuyển từ suy nghĩ sang hành động, tăng khả năng quản lý cảm xúc và chủ động phát triển bản thân.
Đọc thêm: 04 bước đặt câu hỏi để chủ động phát triển bản thân và sự nghiệp
7. LÃNH ĐẠO HIỆU QUẢ BẮT ĐẦU TỪ LÀM CHỦ BẢN THÂN
Trong môi trường kinh doanh nhiều biến động, người đi làm, cấp quản lý và CEO thường xuyên đối diện với áp lực về kết quả, con người và những thay đổi ngoài dự kiến.
Let Them Theory nhắc nhở rằng: Thay vì tiêu hao năng lượng để kiểm soát người khác, hãy tập trung vào những điều bản thân có thể thay đổi và tạo ra giá trị.
Đối với người đi làm, đó là khả năng quản lý cảm xúc và phát triển bản thân. Đối với nhà quản lý, đó là năng lực tôn trọng sự khác biệt, trao quyền và dẫn dắt đội ngũ. Đối với CEO, đó là khả năng tập trung vào các ưu tiên chiến lược và chịu trách nhiệm với quyết định của mình.
NÂNG CAO NĂNG LỰC TỰ LÃNH ĐẠO - PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU QUẢ CÙNG UPLIFT
UPLIFT đồng hành cùng doanh nghiệp thông qua các chương trình đào tạo Self-Leadership, Emotional Intelligence (EQ) và Leadership Development, giúp nhân sự, cấp quản lý và lãnh đạo nâng cao năng lực làm chủ bản thân, quản lý cảm xúc, giao tiếp và dẫn dắt đội ngũ hiệu quả.
