TÔI LÀ AI? HIỂU BẢN THÂN QUA MÔ HÌNH “MODEL OF THE SELF”
Trong nhịp sống hiện đại bận rộn giữa guồng quay công việc, gia đình, các mối quan hệ và những mục tiêu cần đạt, chúng ta thường tự định nghĩa chính mình qua những thành tựu, chức danh, thậm chí cả những thất bại đã qua. Hoặc qua các nhãn mác người khác gán cho ta: “người mạnh mẽ”, “người nhạy cảm”, “người thành đạt”, “người khó gần”... Và câu hỏi “TÔI THỰC SỰ LÀ AI?” vẫn âm thầm vang lên.
1. Model of The Self giải mã bản ngã của chúng ta như thế nào?
Câu trả lời được công ty đào tạo UPLIFT chia sẻ thông qua Mô hình "Model of The Self" của Kevin Everett FitzMaurice, giúp chúng ta nhìn nhận bản thân một cách sâu sắc hơn. Chúng ta có thể hình dung bản thân như một chiếc bình:
- Chiếc Bình (Container): Đây là "lớp vỏ" chứa đựng mọi trải nghiệm của chúng ta.
- Bên Trong Chiếc Bình (Inside the Container): Gồm những suy nghĩ, cảm xúc, cảm giác và năng lượng nội tại. Chúng liên tục thay đổi và biến động. Khi chúng ta đồng nhất mình với những yếu tố này, ta tạo ra một "cái tôi ảo" không phản ánh đúng con người thật của mình.
- Bên Ngoài Chiếc Bình (Outside the Container): Là thế giới xung quanh và những ảnh hưởng của nó đến chúng ta. Đó có thể là vai trò xã hội, danh hiệu, hành vi, trải nghiệm và ý kiến của người khác. Khi chúng ta định nghĩa mình qua những yếu tố này, ta dễ bị áp lực và mất đi sự tự do nội tâm.
2. Điều gì ảnh hưởng đến cách chúng ta định nghĩa bản thân?
FitzMaurice cho rằng chúng ta có ba cách nhìn nhận bản thân:
- Tôi là Chiếc Bình: Nhận biết rằng mình là nơi chứa đựng mọi trải nghiệm, nhưng không phải chính những trải nghiệm đó. Điều này giúp chúng ta không bị cuốn vào những biến động của cảm xúc và suy nghĩ.
- Tôi là Bên Trong Chiếc Bình: Khi đồng nhất mình với suy nghĩ và cảm xúc, chúng ta dễ bị ảnh hưởng và mất cân bằng.
- Tôi là Bên Ngoài Chiếc Bình: Khi xác định mình qua vai trò, danh xưng hay ý kiến của người khác, chúng ta dễ bị áp lực và đánh mất bản thân.
3. Bạn thực sự là ai?
Bạn không phải là những gì bên trong, cũng không phải là những nhãn dán bên ngoài. Bạn chính là chiếc bình – không gian nhận biết, sự tĩnh tại chứa đựng tất cả những điều đó. Bạn sẽ trở thành người quan sát cuộc đời mình thay vì nạn nhân của nó.
Ví dụ:
- Một cảm xúc buồn bã dâng lên? Bạn nhận biết nó, cho phép nó ở đó, nhưng hiểu rằng bạn không phải là nỗi buồn đó. Nó chỉ là một đám mây trôi qua trong bầu trời tâm trí bạn.
- Bạn được thăng chức? Bạn đón nhận vai trò mới, nhưng không đồng hóa giá trị của mình với chức danh đó.
- Ai đó chỉ trích bạn? Bạn lắng nghe; lời nói của họ chỉ là một nhãn dán bên ngoài, bạn không để nó chạm vào bản chất tĩnh tại bên trong bạn.
“Bạn không phải là những gì mình nghĩ hay cảm nhận. Bạn chính là người quan sát, là chiếc bình chứa đựng tất cả.” Hiểu được điều này sẽ giúp chúng ta sống khiêm nhường, an yên, tự do và hạnh phúc. Đồng thời, sự tĩnh lặng trong tâm thức sẽ giúp khám phá tiềm năng sáng tạo vô hạn của bản thân.
Hành trình ngộ ra "chiếc bình" bên trong cần thời gian, sự nhắc nhở và tập luyện liên tục. Công ty đào tạo UPLIFT gợi ý các khóa học đặc biệt giúp bạn nâng cao “Nhận Thức Bản Thân” – bước đầu tiên trên hành trình phát triển bản thân:
- Định Hướng & Mục Tiêu Cá Nhân
Personal Vision & Goal Setting - Khơi Dậy Động Lực Tự Thân
Igniting Self-Motivation - Lãnh Đạo Bản Thân
Leading Self Effectively - Tư Duy Phát Triển Linh Hoạt
Agile Growth Mindset - Hiểu & Ứng Dụng Trí Tuệ Cảm Xúc
Applied Emotional Intelligence
Liên hệ với UPLIFT qua fanpage Uplift - Training & Consulting hoặc theo dõi thêm các bài viết bổ ích tại ĐÂY
