Trong công việc và cuộc sống, tồn tại rất nhiều vấn đề có thể được xử lý mà không nhất thiết phải giải quyết triệt để. Giải quyết vấn đề hiệu quả không chỉ nằm ở việc tìm lời giải đúng, mà quan trọng hơn là chọn cách tiếp cận phù hợp để xử lý vấn đề trong công việc.
“Chúng ta không cần lãng phí thời gian học cách làm bánh khi có thể dùng công thức của bà.” — Orson De Witt
Theo hai chuyên gia hàng đầu về tư duy hệ thống Kasser và Zhao (Springer Nature, 2019), có 04 cấp độ xử lý vấn đề phổ biến:
1. 04 cấp độ xử lý vấn đề hiệu quả
1.1. Solving - Giải quyết triệt để vấn đề
Tìm giải pháp xử lý tận gốc vấn đề để không lặp lại, giúp nâng cao hiệu quả dài hạn trong công việc.
Ví dụ:
- Sản phẩm thường nhận đánh giá thấp → cải tiến chất lượng hoặc nâng cao dịch vụ khách hàng
- Xử lý đơn hàng chậm → rà soát và tối ưu lại quy trình làm việc
“Không phải tôi quá thông minh, mà là tôi ở lại với vấn đề lâu hơn.”
— Albert Einstein
1.2. Resolving - Dàn xếp vấn đề
Tìm giải pháp dung hòa để các bên có thể chấp nhận, phù hợp trong các tình huống cần cân bằng lợi ích.
Ví dụ:
- Hai phòng ban bất đồng thời hạn dự án → thống nhất mốc thời gian trung gian
- Khác biệt cách làm việc giữa quản lý và nhân viên → điều chỉnh phân công nhiệm vụ
“Nếu có một giờ để giải quyết vấn đề, tôi sẽ dành 55 phút để hiểu vấn đề và 5 phút để tìm giải pháp.”
— Albert Einstein
1.3. Dissolving - Hóa giải vấn đề
Tái cấu trúc hoặc thay đổi bối cảnh để hóa giải vấn đề, thay vì xử lý trực tiếp.
Ví dụ:
- Nhân viên đi trễ do kẹt xe → áp dụng làm việc từ xa hoặc giờ linh hoạt
- Sai sót khi nhập liệu thủ công → áp dụng tự động hóa hoặc phần mềm quản lý
“Những vấn đề tồn tại trong thế giới này không thể được giải quyết bằng chính cách tư duy đã tạo ra chúng.”
— Albert Einstein
1.4. Absolving - Bỏ qua vấn đề
Chọn không giải quyết trong thời điểm hiện tại cho đến khi đủ nguồn lực hoặc điều kiện phù hợp.
Ví dụ:
- Website bị lỗi thanh toán và một số hình ảnh hiển thị lệch nhẹ → ưu tiên sửa lỗi thanh toán, tạm bỏ qua vấn đề hình ảnh
- Muốn nâng cấp phần mềm mới nhưng chưa đủ ngân sách → tạm chưa triển khai
Xem Thêm: 04 CHẾ ĐỘ TƯ DUY TRONG GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
2. Nâng cao kỹ năng giải quyết vấn đề hiệu quả trong công việc
Người có kỹ năng giải quyết vấn đề tốt không chỉ đi tìm lời giải đúng cho vấn đề, mà còn biết:
- Giải quyết vấn đề tận gốc để tạo thay đổi và phát triển bền vững
- Dàn xếp vấn đề hợp lý để duy trì sự cân bằng giữa các bên
- Thay đổi góc nhìn hoặc bối cảnh để vấn đề tự biến mất
- Bỏ qua vấn đề để tập trung nguồn lực cho điều quan trọng hơn
Thay vì kiệt sức vì đi tìm một giải pháp hoàn hảo không tồn tại, việc thấu hiểu đúng 04 cấp độ xử lý vấn đề sẽ giúp lựa chọn cách xử lý “đủ tốt”, từ đó tối ưu hóa thời gian và nguồn lực trong công việc.
Nâng cao kỹ năng giải quyết vấn đề (problem solving) để xử lý công việc hiệu quả và tự tin hơn trong các tình huống phức tạp.
Xem chi tiết: QUY TRÌNH 05 BƯỚC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ THỰC TIỄN - CHUYÊN NGHIỆP - HIỆU QUẢ
Liên Hệ UPLIFT Để Được Tư Vấn - Đào Tạo Kỹ Năng Chuyên Nghiệp.
